Spelregels manillen: zo speel je het kaartspel

Manillen is een kaartspel voor vier spelers in twee teams, met 32 kaarten. Op deze pagina staan de Belgische en de Franse regels, die verschillen in speelrichting, in hoe de troef wordt bepaald en in hoe de punten worden geteld.

Android: binnenkort beschikbaar

Wat is manillen?

Manillen, of manille, is een slagenspel voor vier personen. Je speelt in twee teams van twee en partners zitten tegenover elkaar. Er wordt gespeeld met 32 kaarten, van de 7 tot en met het aas, en iedereen krijgt er 8. Bij een slagenspel speelt elke speler om de beurt één kaart. Die vier kaarten samen heten een slag, en de hoogste kaart van de uitgekomen kleur wint de slag, tenzij er troef is gespeeld. Een team verzamelt slagen en telt de punten van de kaarten daarin.

De regels van manillen verschillen per land. In het Belgische spel kiest de gever de troef en mag er verdubbeld worden. In het Franse spel bepaalt een omgedraaide kaart de troef en wordt er anders geteld. Hieronder staan beide varianten uitgelegd, en in een tabel naast elkaar.

De kaarten en hun waarde

In elke kleur is de tien de hoogste kaart, en die heet de manille. Daarna komen het aas, de heer, de vrouw, de boer, de 9, de 8 en de 7. Alleen de tien (5 punten), het aas (4), de heer (3), de vrouw (2) en de boer (1) zijn punten waard. De 9, de 8 en de 7 zijn niets waard. Samen zijn de kaarten 60 punten waard, dus bij de Belgische regels is 30 precies de helft.

Volgorde, hoogste eerst	Kaart	Punten
1	Tien, de manille	5
2	Aas	4
3	Heer	3
4	Vrouw	2
5	Boer	1
6, 7, 8	9, 8, 7	0

Op de kaarten in de app staan de Engelse letters: A voor aas, K voor heer, Q voor vrouw en J voor boer.

Manillen voor beginners: zo werkt een slag

De eerste kaart van de slag bepaalt de kleur. Heb je die kleur, dan moet je kleur bekennen, dus een kaart van dezelfde kleur spelen.
De hoogste kaart van de uitgekomen kleur wint de slag. Is er troef gespeeld, dan wint de hoogste troef.
Hebben de tegenstanders de slag, dan moet je die nemen als je kunt: met een hogere kaart van dezelfde kleur, of met een troef als je die kleur niet hebt. Je mag dan niet ondertroeven: je speelt geen lagere troef dan de troef die al op tafel ligt, tenzij je alleen nog troeven hebt.
Heeft je partner de slag, dan hoef je alleen kleur te bekennen. Heb je de kleur niet, dan speel je een kaart naar keuze.

Dit geldt voor de Belgische en voor de Franse regels.

Belgische regels, stap voor stap

Het delen gaat in pakjes van 3, 3 en 2 kaarten, zodat iedereen er 8 heeft. De speler links van de gever komt als eerste uit en er wordt met de klok mee gespeeld.
De gever kiest de troefkleur of speelt zonder troef. Zonder troef telt het spel dubbel.
Na de keuze van de troef mogen de tegenstanders van de gever verdubbelen, en daarna mag het team van de gever opnieuw verdubbelen. De punten tellen nooit meer dan 4 keer.
Daarna worden de acht slagen gespeeld.
Elk team telt de punten van de kaarten in zijn slagen. Het team met meer dan 30 punten schrijft de punten boven 30 op, keer het aantal keren dat het spel telt. Bij 38 punten in een spel dat één keer telt schrijf je dus 8 op.
Staan beide teams precies op 30, dan is het plat: niemand scoort en het volgende spel telt dubbel.
Wie als eerste 101 punten haalt, wint de partij.

In de instellingen kun je voor het Belgische spel ook de huisregel „Alle slagen tellen dubbel” aanzetten: een team dat alle slagen neemt, schrijft dan 60 in plaats van 30 op. Standaard staat die regel uit.

Franse regels, stap voor stap

Het delen gaat in twee pakjes van 4 kaarten. Niemand kiest de troef: de laatste kaart die de gever krijgt wordt omgedraaid en de kleur ervan is troef. Is die kaart punten waard, dan schrijft het team van de gever die meteen op.
Er wordt tegen de klok in gespeeld en de speler rechts van de gever komt de eerste slag uit.
Elk team telt de punten van de kaarten in zijn slagen en één punt voor elke slag. Het team met meer punten schrijft de punten boven 34 op, het andere team niets. Er wordt niet vermenigvuldigd en niemand verdubbelt.
Staan beide teams precies op 34, dan scoort niemand.
Een set gaat tot 34 punten en wie als eerste twee sets wint, wint de partij. Heeft elk team één set gewonnen, dan beslist een derde set tot 44 punten.

Belgisch of Frans: de verschillen op een rij

	Belgische regels	Franse regels
Speelrichting	Met de klok mee	Tegen de klok in
Komt als eerste uit	De speler links van de gever	De speler rechts van de gever
Delen	Pakjes van 3, 3 en 2	Twee pakjes van 4
Troef	De gever kiest, of speelt zonder troef	De laatste kaart van de gever, omgedraaid
Verdubbelen	Ja, de punten tellen nooit meer dan 4 keer	Nee
Tellen	Punten boven 30, keer het aantal keren dat het spel telt	Punten van de kaarten plus één per slag, boven 34
Einde van de partij	Het eerste team met 101 punten	Twee gewonnen sets, bij een gelijke stand een derde set tot 44

Manillen op je telefoon

Manille Kaartspel is onze Android-app voor dit spel. Jij en je partner spelen tegen twee tegenstanders, en je partner en je tegenstanders zijn alle drie bots. De eerste keer vraagt de app volgens welke regels je speelt, en in de instellingen verander je dat later voor de volgende partij. Staat je telefoon ingesteld op België, dan stelt de app de Belgische regels voor, en bij Frankrijk de Franse. Bij een andere regio, zoals Nederland, kies je zelf.

De tafel, met je hand en de stand van beide teams.
Belgische of Franse regels kiezen.
Elke score uitgelegd, hier met de Belgische regels: 34 min 30 is 4.

De spelregels lees je in de app onder „Zo speel je”. Speel je een kaart die niet mag, dan zegt het spel waarom. Twijfel je, vraag dan een hint of maak je zet ongedaan. Je hebt daar een beperkt aantal van, en met een korte video krijg je er meer bij. Na een zet van je partner verschijnt de knop „Waarom?”: in één zin hoor je waarom je partner die kaart speelde. Aan het einde van elk spel laat de app stap voor stap zien hoe de punten zijn geteld. De kaarten zijn groot en goed leesbaar.

Hoe de app met gegevens omgaat, staat in het privacybeleid (in het Engels).